Diş dolgusu çeşitlerinin başlıcaları diş renginde kompozit, gümüş renkli amalgam, flor salan cam iyonomer ve laboratuvarda hazırlanan porselen ya da kompozit inley-onley dolgulardır. Dolgudan sonra sıcak, soğuk ya da ısırmaya karşı hassasiyet sık görülür ve genellikle birkaç gün ile birkaç hafta içinde azalır; artan ya da kendiliğinden başlayan ağrı ise hekime dönmeyi gerektirir.
Dolgu ne zaman gerekir?
Dolgu, çürük ya da kırık nedeniyle madde kaybına uğramış bir dişin temizlenip onarılmasıdır. Çürük, dişin dış katmanı olan mineyi geçip altındaki daha duyarlı tabaka olan dentine ulaştığında genellikle dolgu gerekir. Dolgu dişin şeklini ve çiğneme işlevini geri kazandırır, çürüğün ilerlemesini durdurur.
Çürük erken evrede yakalandığında küçük bir dolguyla onarılabilir. Tedavi edilmeyen çürük ise dişin içindeki pulpaya, yani sinir ve damar dokusuna ilerleyerek daha kapsamlı bir tedavi gerektirebilir.
Diş dolgusu çeşitleri
- Kompozit dolgu: Diş renginde, reçine ve cam benzeri küçük parçacıklardan oluşan bir malzemedir. Dişe katmanlar halinde yapıştırılır ve özel bir ışıkla sertleştirilir. Ön ve arka dişlerde kullanılabilir; uygulama sırasında dişin kuru tutulması gerekir.
- Amalgam dolgu: Gümüş renkli, cıva içeren bir metal alaşımıdır. Çiğneme kuvvetine dayanıklıdır, ama görünümü ve çevresel kaygılar nedeniyle kullanımı son yıllarda belirgin biçimde azalmıştır.
- Cam iyonomer dolgu: Diş renginde, dişe kimyasal olarak bağlanan ve çevresine flor salan bir malzemedir. Kök yüzeyi çürüklerinde, süt dişlerinde ve ara dolgu olarak sık kullanılır. Çiğneme kuvvetinin yoğun olduğu yüzeylerde kompozite göre daha çabuk aşınabilir.
- İnley ve onley: Madde kaybı büyük olduğunda ölçü alınarak laboratuvarda porselen ya da kompozitten hazırlanan ve dişe yapıştırılan parça dolgulardır. İnley dişin iç kısmına oturur, onley ise çiğneme yüzeyindeki çıkıntıların bir ya da birkaçını da kaplar.
- Geçici dolgu: Kanal tedavisi seansları arasında ya da kalıcı dolgu hazırlanırken dişi korumak için kullanılır. Kısa süreli kullanım içindir.
Hangi dolgunun uygun olduğu çürüğün büyüklüğüne ve yerine, o dişe gelen çiğneme kuvvetine, dişin kuru tutulabilmesine ve görünümle ilgili beklentiye göre değişir. Seçim muayeneden sonra hekiminizle birlikte yapılır.
Dolgudan sonra hassasiyet ve ağrı normal mi?
Dolgudan sonra dişte bir süre soğuğa, sıcağa, tatlıya ya da ısırmaya karşı hassasiyet olması sık görülür. Derin çürüklerde ve büyük dolgularda bu hassasiyet daha belirgin olabilir. Çoğu durumda birkaç gün ile birkaç hafta içinde giderek azalır. Hassasiyetin olası nedenleri şunlardır:
- Pulpanın tahrişi: Çürüğün temizlenmesi ve dolgu işlemi pulpayı geçici olarak tahriş edebilir. Çürük pulpaya ne kadar yakınsa tahriş de o kadar belirgin olabilir.
- Yüksek kalan dolgu: Dişler kapandığında önce dolgulu diş değiyorsa ısırınca ve çiğneyince ağrı olur. Hekimin dolguyu hafifçe aşındırarak kapanışı ayarlaması çoğu zaman yeterlidir.
- Malzemenin büzülmesi: Kompozit dolgu sertleşirken çok az büzülür. Bu, bazı dişlerde ısırınca ya da soğukla gelen hassasiyete katkıda bulunabilir.
- Diş eti tahrişi: Dolgu diş etine yakınsa ya da işlem sırasında diş eti etkilendiyse birkaç gün süren diş eti hassasiyeti olabilir.
- Farklı metallerin teması: Nadiren karşılıklı dişlerdeki iki farklı metal dolgu ya da kaplama birbirine değdiğinde kısa, elektrik çarpması gibi bir his oluşabilir.
Dolgudan sonra ne zaman hekime dönmeli?
Aşağıdaki durumlarda hekiminize haber vermeniz gerekir:
- Hassasiyet azalmak yerine giderek artıyor ya da birkaç haftada geçmiyor.
- Ağrı kendiliğinden başlıyor, zonkluyor ya da geceleri uyandırıyor.
- Sıcak ya da soğuk ortadan kalktıktan sonra ağrı dakikalarca sürüyor.
- Isırınca ağrı var ya da dişler kapanırken dolgulu diş önce değiyor.
- Dolgu kırıldı, düştü ya da dişte keskin bir kenar oluştu.
- Diş etinde şişlik ya da sivilce benzeri bir kabarcık çıktı.
Uzun süren ya da kendiliğinden başlayan ağrı pulpanın geri dönmeyecek şekilde etkilendiğini gösterebilir; bu durumda kanal tedavisi gerekebilir. Isırınca gelen ağrının diğer olası nedenleri bastırınca ağrıyan diş yazısında anlatılıyor. Buradaki bilgiler muayenenin yerine geçmez; ağrının nedenini hekiminiz değerlendirir.
Yüzde hızla artan şişlik, ateş, yutma ya da nefes alma güçlüğü gibi belirtiler dolgudan sonra beklenmez. Böyle bir durumda beklemeden acil servise başvurun ya da 112’yi arayın.
Dolgudan sonra nelere dikkat edilmeli?
- Uyuşukluk geçene kadar: Yanağı ya da dili ısırmamak için yemek yemeyin, çok sıcak içeceklerden kaçının.
- Amalgam dolguda: Malzeme tam sertleşene kadar, hekiminizin önerdiği süre boyunca o taraftan sert yiyecek çiğnemeyin. Kompozit dolgu ışıkla sertleştirildiği için bu bekleme genellikle gerekmez.
- Hassasiyet sürerken: Çok soğuk ve çok sıcak yiyecek ve içecekleri bir süre azaltın, yumuşak bir fırça kullanın.
- Günlük bakım: Florürlü macunla fırçalama ve diş ipi, dolgunun kenarında yeni çürük oluşma olasılığını azaltır.
- Kontroller: Dolgular zamanla aşınabilir ya da kenarlarından sızdırabilir. Düzenli kontrollerde hekim bunları izler.
Sık sorulan sorular
Dolgu yapılırken ağrı olur mu?
Dolgu genellikle lokal anestezi altında yapılır; çoğu kişi işlem sırasında basınç ve titreşim hisseder. Çok küçük ve yüzeyel çürüklerde hekim bazen uyuşturmaya gerek görmeyebilir, ama rahatsızlık hissederseniz bunu söyleyebilirsiniz.
Dolgu ne kadar dayanır?
Bunun için bir süre vermek doğru olmaz. Malzemenin türü, dolgunun büyüklüğü, dişin ağızdaki yeri, diş sıkma alışkanlığı ve ağız bakımı dolgunun ömrünü etkiler.
Eski amalgam dolgular değiştirilmeli mi?
Sağlam ve sorun yaratmayan amalgam dolguların genellikle değiştirilmesi önerilmez, çünkü sökme işlemi sağlam diş dokusunun da kaybına yol açabilir. Dolgu kırılmışsa, altında çürük varsa ya da başka bir neden söz konusuysa değişim hekiminizle konuşulabilir.
Bayrampaşa’daki İlkdent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde uygulanan kompozit dolgu hakkında bilgiyi polikliniğin sayfasında bulabilirsiniz.
Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 21 Ekim 2026.