20 Yaş Dişi Ağrısı ve Çekimi

20 yaş dişi ağrısı çoğunlukla dişin yer darlığı nedeniyle tam sürememesinden ve üzerini örten diş etinin iltihaplanmasından kaynaklanır. Ağrı tekrarlıyorsa ya da dişte veya komşu dişte hasar varsa hekim çekim önerebilir; sorun yaratmayan ve temizlenebilen 20 yaş dişleri ise genellikle çekilmez.

20 yaş dişleri, yirmilik ya da akıl dişi olarak da bilinen, ağzın en arkasındaki üçüncü büyük azı dişleridir. Genellikle geç ergenlik ve yirmili yaşların başında sürmeye başlarlar. Bazı kişilerde hiç bulunmaz ya da dördünden azı vardır.

Gömülü 20 yaş dişi nedir?

Çene kemiğinde yeterli yer olmadığında ya da diş yatık konumda geliştiğinde 20 yaş dişi tam olarak süremez. Bu dişlere gömülü ya da gömük diş denir. Gömülü diş tamamen kemiğin içinde kalabilir ya da bir kısmı diş etinin üzerine çıkıp yarı sürmüş durumda kalabilir.

Gömülü dişler öne, arkaya ya da yana yatık olabilir. Hiç belirti vermeyen gömülü dişler de vardır ve çoğu zaman rutin bir röntgende fark edilir. Belirti vermemesi dişin hiçbir zaman sorun yaratmayacağı anlamına gelmez; hekiminiz bu dişleri belirli aralıklarla izlemeyi önerebilir.

20 yaş dişi neden ağrır?

Ağrının en sık nedenleri şunlardır:

• Perikoronit: Yarı sürmüş dişin üzerindeki diş eti kapağının altında yiyecek artıkları ve bakteriler birikir, diş eti iltihaplanır. Arka bölgede ağrı, şişlik, kötü tat, ağız kokusu, ağız açmada ve yutkunmada güçlük görülebilir. İlerlerse apseye dönüşebilir.
• Çürük: Ağzın en arkasında olduğu için temizlenmesi zordur. 20 yaş dişinde ya da önündeki azı dişinin arka yüzünde çürük gelişebilir.
• Komşu dişe baskı: Yatık diş önündeki dişe dayanarak o dişin kökünde hasara ya da aradaki bölgede derin bir diş eti cebine yol açabilir.
• Sürme sırasında hassasiyet: Diş sürerken diş etinde geçici bir hassasiyet ve gerginlik hissedilebilir.
• Kist: Nadiren gömülü dişin çevresinde sıvı dolu bir kese gelişebilir ve çevre kemiğe zarar verebilir.

Ağrının bu nedenlerden hangisine bağlı olduğu muayene ve röntgenle anlaşılır. Arka bölgedeki her ağrı 20 yaş dişinden kaynaklanmaz; çene eklemi sorunları ya da önündeki dişlerdeki bir çürük de benzer ağrı yapabilir. Diğer olası nedenler diş ağrısının nedenleri yazısında sıralanıyor.

20 yaş dişi ne zaman çekilir?

Çekim kararını muayene ve görüntülemeden sonra hekim verir. Tam sürmüş ve karşısındaki dişle uyumlu çalışan bir diş, temizlenebiliyor ve sorun yaratmıyorsa genellikle yerinde bırakılır. Çekimin gündeme geldiği başlıca durumlar şunlardır:

• Tekrarlayan ya da ağır seyreden perikoronit.
• Onarılamayacak durumdaki çürük ya da önündeki dişte 20 yaş dişine bağlı çürük veya kemik kaybı.
• Apse ya da kist.
• Dişin temizlenemeyen ve sürekli iltihaplanan bir bölge oluşturması.
• Ortodonti ya da protez planlaması gibi tedaviye bağlı gerekçeler.

Hekim karar verirken dişin konumunu, köklerinin şeklini, alt çenede dudağa ve çeneye duyu veren sinire, üst çenede sinüs boşluğuna yakınlığını değerlendirir. Bunun için röntgen ve gerektiğinde üç boyutlu görüntüleme istenebilir. Karmaşık durumlarda hekiminiz sizi ağız, diş ve çene cerrahisi uzmanlık alanına yönlendirebilir.

Çekim nasıl yapılır, acıtır mı?

Tam sürmüş bir 20 yaş dişi diğer dişler gibi çekilebilir. Gömülü ya da yarı sürmüş dişlerde ise cerrahi çekim gerekir. Lokal anestezi uygulandıktan sonra diş eti açılır, gerekirse dişin çevresindeki kemikten bir miktar kaldırılır, diş bazen parçalara ayrılarak çıkarılır ve bölge dikilir.

İşlem lokal anesteziyle yapıldığı için çoğu kişi işlem sırasında ağrı yerine basınç hisseder. Kaygısı yoğun olan kişilerde hekim sedasyon, yani yatıştırıcı bir uygulama gibi seçenekleri değerlendirebilir. Ağrı ve şişlik genellikle uyuşukluk geçtikten sonra başlar.

Çekimin ne kadar süreceği dişin konumuna bağlıdır. Sürmüş bir dişin çekimi genellikle kısa sürer; kemik içindeki ve yatık konumdaki dişlerde işlem uzayabilir. Hekiminiz röntgene bakarak işlemin kapsamını önceden anlatabilir.

Çekimden sonra iyileşme ve bakım

Çekimden sonra ağrı, şişlik, ağız açmada kısıtlılık ve bazen yanakta morarma olabilir. Bu belirtiler genellikle ilk iki üç günde en belirgindir, sonra giderek azalır; tamamen geçmesi bir iki haftayı bulabilir. İyileşmeyi desteklemek için şunlara dikkat edin:

• Tampon: Hekimin yerleştirdiği gazlı bezi önerilen süre boyunca ısırarak tutun.
• Pıhtıyı koruma: Çekim boşluğunda oluşan kan pıhtısı iyileşmenin temelidir. İlk gün tükürmekten, ağzı kuvvetle çalkalamaktan ve pipetle içmekten kaçının.
• Sigara: Sigara iyileşmeyi geciktirir ve kuru soket olasılığını artırır; hekiminizin önerdiği süre boyunca içmeyin.
• Soğuk kompres: İlk gün şişliğe dışarıdan, beze sarılı buzu aralıklarla uygulayın. Sıcak uygulama yapmayın.
• Beslenme: Uyuşukluk geçene kadar yemeyin. İlk günlerde yumuşak, ılık ya da soğuk yiyecekler seçin; çok sıcak içeceklerden, alkolden, kuruyemiş ve çekirdek gibi boşluğa kaçabilecek yiyeceklerden uzak durun.
• Temizlik: Diğer dişleri fırçalamaya devam edin, çekim bölgesine dikkat edin. Hekiminiz önerdiğinde ılık tuzlu suyla nazikçe çalkalayabilirsiniz.
• Dinlenme: İlk günlerde ağır egzersizden kaçının, uyurken başınızı bir yastıkla yüksekte tutun.
• Ağrı kesici: Hekiminizin önerdiği ağrı kesiciyi talimatına uygun kullanın.

Dikişler kendiliğinden eriyen türdense ayrıca alınmaz; değilse hekim kontrol randevusunda alır. Bu randevuda hekim iyileşmenin seyrini de değerlendirir.

Hangi belirtilerde hekime başvurmalı?

Çekimden birkaç gün sonra ağrı azalacağına artıyor, kulağa yayılıyor ve ağızda kötü bir tat oluşuyorsa kuru soket olabilir. Kuru soket, çekim boşluğundaki pıhtının erken ayrılması ya da hiç oluşmaması sonucu kemiğin açıkta kalmasıdır; hekimin bölgeyi temizleyip örtmesiyle genellikle rahatlar. Buradaki bilgiler muayenenin yerine geçmez, şikâyetinizi hekiminize anlatmanız gerekir.

Alt çenede sinire yakın dişlerin çekiminden sonra nadiren dudakta, çenede ya da dilde uyuşukluk görülebilir. Bu çoğunlukla zamanla düzelir, çok nadiren kalıcı olabilir. Anestezinin etkisinin geçmesi gereken süreden sonra uyuşukluk sürüyorsa hekiminize haber verin.

Basınçla durmayan kanama, hızla artan şişlik, yüksek ateş, yutma ya da nefes alma güçlüğü varsa beklemeden acil servise başvurun ya da 112’yi arayın. Enfeksiyon ve apse belirtileri diş apsesi sayfasında ayrıntılı anlatılıyor.

Sık sorulan sorular

Bayrampaşa’daki İlkdent Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği’nde 20 yaş dişleri ve gömük dişler için uygulanan tedaviler hakkında bilgiyi polikliniğin sayfasında bulabilirsiniz.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır; muayene ve tanının yerine geçmez. Size uygun tedaviyi muayeneden sonra diş hekiminiz belirler. Son güncelleme: 21 Ekim 2026.